Nie wiesz, jak zaplanować budżet domowy przed urlopem macierzyńskim, żeby spokojnie przeżyć czas z maluchem i nie martwić się o pieniądze? Zanim pojawi się dziecko, możesz zrobić bardzo wiele, aby Twoje finanse były poukładane. Kilka prostych kroków pozwoli zamienić lęk o pieniądze w poczucie kontroli nad sytuacją.
Od czego zacząć planowanie budżetu przed urlopem macierzyńskim?
Najpierw dobrze przyjrzyj się temu, jak wyglądają Twoje finanse dzisiaj. Spisz wszystkie stałe dochody i wszystkie stałe wydatki, takie jak czynsz, media, raty, abonamenty, bilety czy zajęcia dodatkowe. Dopiero widząc pełen obraz miesiąca, możesz ocenić, ile przestrzeni zostanie po przejściu na zasiłek macierzyński.
Drugi krok to zrozumienie różnicy między urlopem macierzyńskim a zasiłkiem macierzyńskim. Urlop to przerwa od pracy, a zasiłek to konkretne pieniądze wypłacane za ten czas. Źródłem pieniędzy jest co do zasady system ubezpieczeń społecznych, a nie budżet pracodawcy. Pracodawca często tylko wypłaca świadczenie w imieniu ZUS, ale nie finansuje go z własnej kieszeni.
Zanim zaczniesz szczegółowo planować, sprawdź kilka kwestii formalnych:
- czy podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu swojej pracy lub działalności,
- kto w Twoim przypadku będzie wypłacał zasiłek macierzyński, pracodawca czy bezpośrednio ZUS,
- jakie dokumenty i kiedy trzeba złożyć, aby uniknąć opóźnień w wypłacie,
- czy Twoja umowa nie kończy się w okresie ciąży i jak wpłynie to na prawo do zasiłku.
Takie rozeznanie daje spokój i pozwala oprzeć budżet na realnych, a nie domyślanych kwotach. W razie wątpliwości warto zadzwonić do działu kadr lub konsultanta ZUS i poprosić o wyjaśnienie Twojej konkretnej sytuacji.
Jak oszacować dochody na urlopie macierzyńskim?
Zasiłek macierzyński liczy się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu sprzed porodu, po odjęciu składek finansowanych przez pracownika. To tak zwana podstawa wymiaru. Na jej bazie wyliczane są kwoty, które później co miesiąc wpływają na Twoje konto. Dobrze jest poprosić kadrową o orientacyjne wyliczenie świadczenia jeszcze w ciąży, żeby wiedzieć, z jaką wysokością przelewów możesz się liczyć.
Masz też wpływ na to, jaką wysokość zasiłku wybierzesz w dłuższym okresie. Prawo umożliwia wariant z wyższymi wypłatami na początku i niższymi później albo uśredniony, bardziej równy poziom świadczenia przez cały okres urlopów związanych z rodzicielstwem. Jeśli w odpowiednim terminie złożysz wniosek obejmujący od razu urlop macierzyński i rodzicielski, możesz zdecydować, która opcja lepiej pasuje do Twojego budżetu.
Przygotuj sobie listę pytań do pracodawcy lub ZUS, na przykład:
- jak dokładnie będzie liczona moja podstawa zasiłku w obecnej sytuacji,
- w jakim terminie po porodzie muszę złożyć wniosek o zasiłek i ewentualny wniosek o wariant uśredniony,
- czy w moim przypadku jest możliwe łączenie pracy z urlopem rodzicielskim w niepełnym wymiarze,
- jak zmieni się wysokość świadczenia, jeśli zdecyduję się wrócić wcześniej do pracy.
Im lepiej zrozumiesz zasady działania świadczeń, tym łatwiej będzie Ci jak zaplanować budżet domowy przed urlopem macierzyńskim tak, aby uniknąć przykrych niespodzianek.
Jak przygotować domowy budżet na mniejsze dochody?
Wyobrażasz sobie, jak wyglądałby Wasz miesiąc, gdyby dochody spadły, a wydatki lekko wzrosły? Zanim przyjdzie czas urlopu, zrób próbę generalną. Przez jeden lub dwa miesiące funkcjonujcie tak, jakby na konto wpływał już zasiłek, a nie pełna pensja. Różnicę odłóż na osobne konto oszczędnościowe jako pierwszy fundusz awaryjny.
Taki test pokaże, które kategorie wydatków naprawdę są niezbędne, a które można przyciąć bez bólu. Dla wielu rodzin okazuje się, że sporo pieniędzy znika na jedzenie na mieście, spontaniczne zakupy w internecie czy „małe przyjemności”, które pojedynczo wydają się drobiazgami, ale po zsumowaniu obciążają budżet.
Warto ułożyć prosty plan wydatków na czas urlopu macierzyńskiego, w którym znajdą się między innymi:
- koszty mieszkania i mediów,
- wydatki na jedzenie i chemię domową,
- raty kredytów i inne zobowiązania,
- stałe koszty związane z autem lub komunikacją miejską,
- nowe koszty związane z dzieckiem.
Dobrym rozwiązaniem jest budżet z osobnymi „kieszonkami” dla każdego z partnerów. Ustalacie wspólną pulę na domowe potrzeby, a oprócz tego małe indywidualne kwoty, którymi każdy zarządza sam. To ogranicza konflikty o drobne zachcianki, a jednocześnie trzyma w ryzach całość finansów.
Jak zaplanować wydatki po narodzinach dziecka?
Wyprawka, pieluchy, kosmetyki, wizyty kontrolne, większe zużycie wody i prądu, czasem zamawianie jedzenia, kiedy zwyczajnie brakuje siły na gotowanie. To wszystko są realne koszty, które pojawią się praktycznie od razu po porodzie. Zamiast udawać, że jakoś to będzie, lepiej zawczasu zastanowić się, jak je sfinansować.
Nie musisz kupować wszystkiego nowego i z najwyższej półki. Ubranka, łóżeczko, wózek czy fotelik często można dostać od rodziny lub znajomych, kupić w dobrym stanie z drugiej ręki albo wziąć udział w zbiórce prezentów organizowanej przez bliskich. Ważne, żebyś to Ty decydowała, jakie rzeczy naprawdę są potrzebne, a jakim zakupom mówisz „nie”, nawet jeśli otoczenie przekonuje, że „przecież wszyscy to mają”.
Przygotuj sobie mały, celowy fundusz na pierwsze tygodnie po porodzie. Może z niego pójść między innymi na:
- dodatkowe konsultacje medyczne, na przykład z doradcą laktacyjnym lub fizjoterapeutą,
- zakup produktów, które okażą się niezbędne dopiero w praktyce,
- gotowe posiłki lub pomoc w sprzątaniu, gdy zwyczajnie zabraknie czasu i sił.
Staraj się unikać pożyczek gotówkowych na wyprawkę czy bieżącą konsumpcję. Satysfakcja z nowych rzeczy trwa krótko, a raty mogą ciążyć całymi latami. Lepiej ograniczyć wydatki jeszcze w ciąży i zgromadzić choć niewielką poduszkę finansową, niż wchodzić w rodzicielstwo z długiem na plecach.
Jak rozmawiać z partnerem o finansach przed urlopem macierzyńskim?
Urlop macierzyński dotyczy całej rodziny, nie tylko mamy. Dobrze jest usiąść razem i spokojnie porozmawiać o tym, jak widzicie swoje finanse w tym okresie. Jedno z Was może lubić liczyć i planować, drugie może mieć opór przed tabelkami i budżetami. Nie próbujcie na siłę zmieniać swoich charakterów, lepiej wykorzystać mocne strony każdej osoby.
Przyda się szczera rozmowa o wydatkach, które budzą w drugiej stronie frustrację, o wcześniejszych doświadczeniach z pieniędzmi, a także o tym, jak dzielić się obowiązkami finansowymi, gdy jedna osoba będzie w domu z dzieckiem. W rodzinach, w których pojawia się duża różnica dochodów, temat bywa szczególnie wrażliwy. Z góry ustalone zasady wpłat na wspólne konto i małych kwot „tylko dla siebie” pomagają uniknąć poczucia zależności i niepotrzebnych napięć.
Warto też wspólnie zastanowić się, co zrobicie w razie nieprzewidzianych zdarzeń. Prosty plan awaryjny, lista ważnych kont i polis, podstawowe informacje o kredytach czy oszczędnościach uporządkowane w jednym miejscu to wyraz troski o bliskich, a nie czarnowidztwo. Dobrze przygotowany rodzic to spokojniejszy rodzic, a spokój jest jedną z najcenniejszych rzeczy, jaką możecie dać swojemu dziecku na start.
Artykuł powstał przy współpracy z czyliwiesz.pl.
Artykuł sponsorowany
