Jak grać z dzieckiem, żeby przegrana nie kończyła się płaczem? Wspólna planszówka ma dawać radość, lecz czasem kończy się złością, łzami albo przewróconą planszą. Sprawdź, jak reagować spokojnie i uczyć dziecko radzenia sobie z rozczarowaniem.
Dlaczego dziecko tak źle znosi przegraną?
Przegrana dla dziecka często oznacza coś więcej niż niekorzystny wynik. Może wywoływać poczucie niesprawiedliwości, wstyd albo obawę, że jest gorsze od innych. Silne emocje pojawiają się szczególnie wtedy, gdy dziecko jest zmęczone, głodne lub miało trudny dzień.
Nie zawsze chodzi też o samą grę. Dziecko może potrzebować wpływu, uwagi i poczucia, że rodzic jest po jego stronie. Zamiast mówić „nie przesadzaj”, lepiej nazwać sytuację: „Bardzo chciałeś wygrać. Widzę, że jest ci teraz trudno”.
Przed rozpoczęciem rozgrywki warto ustalić zasady, które pomogą ograniczyć napięcie:
- gracie według reguł znanych wszystkim uczestnikom,
- każdy może poprosić o krótką przerwę,
- po zakończeniu rozgrywki odkładacie pionki bez rzucania nimi,
- wynik nie decyduje o tym, kto jest mądrzejszy ani ważniejszy.
Jak uczciwie grać z dzieckiem?
Rodzic nie powinien stale oddawać zwycięstwa. Ukryte ułatwianie dziecku może sprawić, że zacznie oczekiwać podobnego traktowania także podczas zabawy z rówieśnikami. Jawne zmienianie reguł po rozpoczęciu partii również nie uczy, czym jest uczciwa rywalizacja.
Na początku wybierz grę dopasowaną do wieku i możliwości dziecka. Krótka rozgrywka z prostymi zasadami będzie lepsza niż długa partia, w której dorosły wykorzystuje całe swoje doświadczenie. Możecie też zacząć od gry losowej albo kooperacyjnej, gdzie wszyscy pracują nad wspólnym wynikiem.
Pomocne są także następujące rozwiązania:
- przed grą przeprowadźcie krótką rundę pokazową bez liczenia wyniku,
- ograniczcie liczbę kart, par lub elementów, jeśli cała gra jest zbyt trudna,
- wyjaśnijcie dokładnie, kiedy rozgrywka się kończy,
- po partii pochwalcie wysiłek, cierpliwość i przestrzeganie zasad.
Jeśli wygrywasz, nie przepraszaj za zwycięstwo i nie umniejszaj dziecku. Możesz spokojnie powiedzieć, co pomogło ci wygrać, ale bez tonu nauczyciela oceniającego ucznia. Gdy dziecko zagrało do końca, pogratulowało przeciwnikowi albo poprosiło o przerwę, zauważ właśnie te zachowania.
Co zrobić, gdy zaczyna się płacz lub złość?
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo. Jeśli dziecko rzuca pionkami, niszczy planszę lub uderza innych, zatrzymaj jego rękę i powiedz krótko: „Nie pozwolę niszczyć rzeczy. Zrobimy przerwę”. W chwili silnego pobudzenia długie tłumaczenia zwykle nie pomagają.
Usiądź blisko, ale nie zmuszaj do przytulania. Dziecko może potrzebować ciszy, kilku chwil samotności albo obecności rodzica bez dotyku. Spokojny głos i jasna granica dają więcej niż wykład o tym, że „trzeba umieć przegrywać”.
Po uspokojeniu wróćcie do rozmowy. Możesz zapytać:
- co było najtrudniejsze w tej rozgrywce,
- czego dziecko potrzebuje przy następnej próbie,
- czy woli krótszą grę, zabawę zespołową czy inną porę dnia,
- co pomogło mu odzyskać spokój.
Nie zmuszaj dziecka do natychmiastowego powiedzenia „gratuluję”. Szacunek dla wygranej drugiej osoby rozwija się stopniowo, przez obserwowanie dorosłych i kolejne doświadczenia. Możesz sam pokazywać, jak reagować na własne niepowodzenia: bez obwiniania innych, obrażania się i niszczenia przedmiotów.
Jak grać z dzieckiem żeby przegrana nie kończyła się płaczem? Uczciwie, spokojnie i z uwzględnieniem jego aktualnych możliwości. Celem nie jest uśmiech po każdej porażce, lecz stopniowe oddzielanie złości od krzywdzenia innych osób.
Artykuł powstał przy współpracy z dzieciprzyplanszy.pl.
Artykuł sponsorowany